Ш. Берсиев ескерткіш-мүсіні

Тарихи мәлімет

Шығанақ Берсиев — қазақ даласындағы егіншілік мәдениетінің дамуына ерекше үлес қосқан әйгілі диқан, тары өсіруден әлемдік деңгейде танылған еңбек адамы. Ол 1881 жылы қазіргі Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы, Ащыойыл бойында дүниеге келген.

Халық арасында Шығанақ Берсиев «ақ тарының атасы» деген құрметті атпен белгілі. Ол табиғаты қуаң, егіншілікке қолайсыздау өңірде тары өсірудің тиімді тәсілдерін меңгеріп, мол өнім алудың үздік үлгісін көрсетті. Оның еңбегі ауыл шаруашылығы тарихында қарапайым еңбек адамының табандылығы, тәжірибесі және жерге деген сүйіспеншілігі қандай үлкен нәтижеге жеткізетінін дәлелдеген құбылыс ретінде бағаланады.

Ұлы Отан соғысы жылдарында Шығанақ Берсиевтің еңбегі тылдағы ерліктің айқын көрінісіне айналды. Ол мол өнім жинап қана қоймай, майданға көмек көрсетуге де үлес қосты. Осы арқылы оның есімі еңбек майданындағы жанқиярлықтың, елге қызмет етудің және отаншылдықтың символына айналды.

Ескерткіштің сипаттамасы

Шығанақ Берсиевке арналған ескерткіш-мүсін 2006 жылы Ақтөбе қаласында, Ш. Берсиев пен Н. Некрасов көшелерінің қиылысында орнатылған. Ескерткіш Шығанақ Берсиевтің туғанына 125 жыл толуына орай қойылды.

Қоладан құйылған мүсіннің биіктігі — 1,0 метр. Ол қызыл гранитпен қапталған тұғырға орнатылған. Тұғырдың биіктігі — 2,2 метр, ұзындығы — 60 см, ені — 64 см.

Мүсіндік шешімде Шығанақ Берсиев еңбек адамы, дала диқаны, тары өсіру шебері ретінде бейнеленеді. Қызыл гранитпен қапталған тұғыр ескерткішке салтанатты сипат беріп, тұлғаның ауыл шаруашылығы тарихындағы орнын айқындай түседі.

Ескерткіштің ашылуы

Ескерткіш 2006 жылы Шығанақ Берсиевтің туғанына 125 жыл толуына орай орнатылды. Бұл оқиға Ақтөбе өңірінде еңбек адамын ұлықтау, ауыл шаруашылығы тарихындағы көрнекті тұлғаның есімін қала кеңістігінде мәңгі қалдыру мақсатында жүзеге асырылды.

Ескерткіштің Ақтөбе қаласындағы Ш. Берсиев көшесі бойында орналасуы да символдық мәнге ие. Ол қала тұрғындары мен қонақтарына өңірден шыққан еңбек қайраткерінің өмірі мен жетістігін еске салып тұратын мәдени белгіге айналды.

Ескерткіштің тарихи-мәдени маңызы

Шығанақ Берсиевтің ескерткіш-мүсіні — Ақтөбе қаласының мәдени ландшафтына ерекше мән беретін монументтік өнер нысаны. Ол қазақ даласындағы еңбек дәстүрін, жерге құрметті және ауыл шаруашылығының тарихи маңызын көрсетеді.

Бұл ескерткіш тек бір тұлғаның өмірін еске алу үшін ғана емес, сонымен қатар тылдағы еңбек ерлігін, адал еңбектің қадірін және туған жерге қызмет ету идеясын дәріптеу үшін маңызды. Шығанақ Берсиевтің бейнесі жас ұрпаққа табандылық, еңбекқорлық және ел игілігі жолындағы жауапкершілік сияқты құндылықтарды танытады.

Ескерткішке қарағанда нені байқауға болады?

Ескерткішке қарағанда ең алдымен оның ықшам, бірақ салмақты композициясына назар аударуға болады. Мүсіннің көлемі аса үлкен болмаса да, тұғырдың биіктігі мен қызыл гранит қаптамасы тұлғаның мәртебесін айқындап тұр.

Қоладан жасалған мүсін еңбек адамының бейнесін көркем түрде жеткізеді. Мұнда батырлық пафос емес, қарапайым еңбектің биіктігі, дала диқанының сабырлы болмысы және жермен біте қайнасқан өмір салты көрініс табады.

Білесіз бе?

Шығанақ Берсиевтің еңбегі тек Ақтөбе өңірінің тарихымен ғана шектелмейді. Оның тары өсірудегі тәжірибесі бүкіл Қазақстанға танылып, ауыл шаруашылығы тарихында ерекше орын алды.

2026 жылы Шығанақ Берсиевтің туғанына 145 жыл толуына байланысты оның есімі мен еңбек мұрасына қызығушылық қайта күшейді. Осы жылы республикалық ақпарат құралдарында архивтік деректер негізінде Шығанақ Берсиевтің Ұлы Отан соғысы жылдарында майданға қалай көмектескені, оның күнделіктері мен хаттары туралы материалдар жарияланды. Бұл деректер оның тек рекорд жасаған диқан ғана емес, ел басына күн туған шақта тылдағы еңбегімен Жеңіске үлес қосқан азамат болғанын айқындайды.

Толығырақ оқу

Фотогалерея

Картадағы орны

Координаттар: 50.283549, 57.239198