101 дербес атқыштар бригадасының жеке құрамы жайғасқан және жасақталған штаб ғимараты

Тарихи мәлімет

Бұл ғимарат Ақтөбе қаласының Ұлы Отан соғысы жылдарындағы әскери тарихымен тығыз байланысты. 1936 жылы салынған ғимаратта 1941 жылдың қараша-желтоқсан айларында 101 дербес атқыштар бригадасының жеке құрамы жайғасып, жасақталды.

101 дербес атқыштар бригадасы соғыстың алғашқы ауыр кезеңінде Ақтөбе жерінде құрылған әскери құрамалардың бірі болды. Оның құрылуы өңірдегі мобилизациялық жұмыстың, майданға адам күші мен әскери дайындық ұйымдастыру ісінің маңызды бөлігі еді. Ғимарат осы оқиғаның нақты тарихи куәсі ретінде сақталған.

Бүгінде бұл нысанның білім беру мекемесі ретінде қызмет атқаруы тарихи кеңістіктің жаңа қоғамдық мазмұнмен жалғасқанын көрсетеді: бір кезде әскери жасақтау орны болған ғимарат қазір жас ұрпақтың білім алу орталығына айналған.

Ескерткіштің сипаттамасы

Ғимарат үш қабатты. Кіреберіс есіктің сол жағында көлемі 30 х 50 см болатын екі мәрмәр тақтайша орнатылған. Тақтайшалардағы мәтін қазақ және орыс тілдерінде берілген.

Қазақ тіліндегі тақтайшада: «Бұл үйде 1941 ж. ноябрь-декабрь айларында 101 дербес атқыштар бригадасы ұйымдастырылды» деген жазу бар.

Орыс тіліндегі тақтайшада: «В этом здании в ноябре-декабре 1941 г. формировалась 101 отдельная стрелковая бригада» деп жазылған.

Ғимараттың сәулеттік келбеті мен мемориалдық тақтайшалары оның тек оқу орны ғана емес, Ақтөбе қаласының әскери-тарихи жадын сақтап тұрған маңызды нысан екенін айқындайды.

Ескерткіштің тарихи-мәдени маңызы

Бұл ғимарат Ақтөбе қаласының әскери тарихында ерекше орын алады. Ол 1941 жылы Ұлы Отан соғысы басталған кезде өңірде әскери мобилизация мен жасақтау жұмыстарының қалай ұйымдастырылғанын көрсететін нақты тарихи орын болып табылады.

Ғимаратқа орнатылған мемориалдық тақтайшалар 101 дербес атқыштар бригадасының құрылу тарихын кейінгі ұрпаққа жеткізеді. Бұл нысан соғыс жылдарындағы Ақтөбе халқының майданға қосқан үлесін, ел қорғау жолындағы жауапкершілігін және тылдағы ұйымдастыру жұмыстарының маңызын еске салады.

Бүгінде ғимараттың мектеп-интернат ретінде пайдаланылуы тарихи мұра мен білім беру кеңістігінің сабақтастығын көрсетеді. Сондықтан бұл нысан жастарға патриоттық тәрбие беруде, жергілікті тарихты танытуда және қаланың тарихи жадын сақтауда маңызды орын алады.

Білесіз бе?

101 дербес атқыштар бригадасы Ақтөбеде жасақталған әскери құрамалардың бірі ретінде өңір тарихында ерекше аталады. Жергілікті баспасөз деректерінде бұл бригада Ұлы Отан соғысының алғашқы кезеңінде құрылған ұлттық әскери құрамалардың қатарында көрсетіледі.

Ғимараттағы екі тілдегі мәрмәр тақтайша — осы тарихи оқиғаның қала кеңістігіндегі нақты белгісі. Мұндай мемориалдық тақтайшалар үлкен монументтер сияқты алыстан көзге түспегенімен, қала тарихының ең маңызды беттерін үнсіз сақтап тұрады.

Толығырақ оқу

1. Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі. Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі
2. «Ақтөбе» газеті. Соғыстан сыр шерткен ескерткіштер
3. «Ақтөбе» газеті. 101-атқыштар бригадасы, «Марс» операциясы және тарихи деректер
4. «Актюбинский вестник». 101-я стрелковая