Ұлы Отан соғысы жылдарында Отан үшін қаза тапқан ақтөбеліктерге орнатылған Даңқ белгісі
Тарихи мәлімет: Даңқ обелискі Кеңес билігін орнату жолында және Ұлы Отан соғысы жылдарында Отан үшін майданда қаза тапқан ақтөбеліктердің рухына тағзым ретінде орнатылған. Азамат соғысы жылдарында Ақтөбе өңірі революциялық күштердің маңызды тірек аймақтарының бірі болды. Ал 1941–1945 жылдары ақтөбеліктер Мәскеу, Сталинград, Украина, Беларусь және басқа да майдандарда Қызыл Армия қатарында, сондай-ақ партизандық қозғалыстар құрамында ерлік көрсетті.
Ұлы Отан соғысына Ақтөбе өңірінен мыңдаған азамат аттанып, олардың көпшілігі туған жеріне оралмады. Сондықтан бұл обелиск — бір ғана әскери ескерткіш емес, соғыс жылдарындағы халықтық ерліктің, қайғы мен жеңістің, ұрпақ алдындағы аманаттың белгісі.
Ескерткіштің сипаттамасы: Ескерткіш қызғылт түсті граниттен тұрғызылған және жауынгер бейнесі арқылы жасалған монументтік композициядан тұрады. Жауынгер азамат соғысы кезеңіне тән буденовка мен қызыл әскер шинелін киген. Оның оң қолында жоғары көтерілген қылыш, сол қолы жұдырық болып түйілген күйде төмен түсірілген. Бұл бейне ел қорғаған жауынгердің қайсарлығын, күрес рухын және жеңіске деген сенімін білдіреді.
Ескерткіш алдында майданда қаза болғандардың құрметіне Мәңгілік алау жанып тұр. Обелискінің биіктігі — 18 метр. 2015 жылы Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 70 жылдығына орай мемориалдық кешен қайта жаңғыртылды: гранитпен қапталған «Батыр қалалар» тақтайшаларының орналасуы жаңартылып, олардың артқы бөлігіне желбіреген жалау пішініндегі қабырға тұрғызылды.
Ескерткіштің ашылуы
Даңқ обелискі 1970 жылы 24 тамызда салтанатты түрде ашылды. Алғашында ол қаланың басқа бөлігінде орналасқан, кейін 1984 жылы қазіргі орнына — Есет батыр көшесі мен Әлия Молдағұлова даңғылының қиылысына көшірілді. Бүгінде бұл орын ақтөбеліктер үшін Жеңіс күні, Отан қорғаушылар күні және басқа да еске алу шаралары өтетін маңызды мемориалдық кеңістікке айналған.
Неге бұл ескерткіш маңызды?
Бұл ескерткіш Ақтөбе қаласының тарихи жадында ерекше орын алады. Ол майданда қаза тапқан жерлестердің ерлігін ұмыттырмай, бейбіт өмірдің қандай құрбандықпен келгенін еске салады. Мәңгілік алау символы арқылы ұрпаққа ерлік пен құрбандықты ұмытпау, тарихи жадты сақтау идеясы беріледі. Даңқ обелискі әрбір келушіге соғыс жылдарының ауыртпалығын, халықтың төзімі мен жеңіске деген сенімін ойға салады.
Ескерткішке қарағанда нені байқауға болады?
Ең алдымен жауынгердің қылыш көтерген бейнесіне назар аударыңыз. Бұл — күреске, қорғанысқа және жеңіске шақыру белгісі. Жұдырық болып түйілген сол қолы қайсарлықты білдіреді. Буденовка мен шинель азамат соғысы мен кеңестік әскери дәуірдің тарихи белгісін көрсетеді. Ал Мәңгілік алау — қаза тапқан жауынгерлер рухына үздіксіз тағзымның символы.
Білесіз бе?
Ақтөбе тұрғындары бұл орынды көбіне «Мәңгілік алау» деп атайды. Алайда ескерткіштің толық атауы — Ұлы Отан соғысы жылдарында Отан үшін майданда қаза тапқан ақтөбеліктерге орнатылған Даңқ обелискі. Тағы бір қызықты дерек: монумент 1984 жылы қазіргі орнына көшірілген, ал 2015 жылы Жеңістің 70 жылдығына орай толық жаңғыртудан өткен.
Толығырақ оқу: